همياري

همياري معادل هاي گوناگوني در زبان انگليسي دارد كه مترادف هاي فارسي آنها در زير مي آيد:

با هم كار كردن جهت سهيم شدن در يك توليد (ادبي, علمي, دانشگاهي) Collaborate

       عملي يا كاري را همراه ديگري انجام دادن  Co- Oprate

با هم كار كردن جهت تدريس شريكي Co-Oparate معادل باSynergistic

(رهبر) agogus – ( با هم كار كردن ) Synergogy= Senerges

با مطالعه روشهاي مختلف يادگيري از طريق همياري   گروه مشاوران نوآوري هاي آموزشي كتاب Synergogy نوشته Mouton &  Black( 1984) را برگزيده است. مطالبي كه در پي آمد برگرفته از اين كتاب است.

سينرگوژي از دو لغت يوناني مشتق مي شود :Synerges  يعني با هم كار كردن و  agogus( يعني رهبر ).سينرگوژي يك روش منظم ( سيستماتيك) است كه در آن اعضاي تيم ها ي كوچك از راه برقراري ارتباطهاي منظم از يكديگر ياد مي گيرند. بنابراين مفهوم سينرژي در ياد گيري تامين مي شود Synergy= ما با كار كردن با يكديگر به توليد انرژي اضافي دست مي يا بيم . در اين صورت2>1+1 خواهد بود.)

مربي يا مسوول ياد گيري مواد آموزشي اي را تهيه مي كند كه از آنها دانش يا بينش قابل كسب است و طرح ها و دستور العمل هايي جهت تحريك ياد گيري براي كار تيم توليد و آماده مي كند.

سينرگوژي يك شكل ديگري از آموزش است كه بايد در لواي منافع و محدوديت هاي دو روش سنتي يداگوژي و آندراگوژي بررسي شود.

پدا گوژي(Pedagogy)

استاندارد ترين مدل آموزشي است . يك مربي كه در مورد موضوع درسي خبره است سخنراني مي كند,تكليف مي دهد. پيشرفت تحصيلي دانش آموزان را مي آزمايد. بطور خلاصه, معلم درس مي دهد و فراگيران بطور منفعل هر آنچه را كه مي توانند جذب مي كنند. مزيت اصلي پداگوژي در اين است كه امكان مي دهد دانش تدوين شده به صورت منظم ارايه شودو نكته ضعف اصلي آن اين است كه دانش آموزان اغلب بي اگيزه هستند.

  آندراگوژي(Andragogy)

(تدريس بزرگسالان به بزرگسالان ديگر ) نقش متفاوتي را براي مربي قايل مي شود. معلم به عنوان تسهيل كننده (كاتاليزور) جهت فعاليت هاي فراگيران عمل مي كند.

يك مزيت آنداراگوژي اين است كه انگيزه ياد گيران به دليل درگيري در ياد گيري و داشتن مسووليت تقويت مي شود. از آنجا كه موفقيت روشهاي آندراگوژيك وابسته به مو قعيت است. نمي توانند براي تدوين كردن و يا استاندارد كردن اطلاعات براي استفاده عامه به كار گرفته شود.

سينرگوژي(Synergogy)

بر اساس مهمترين ويژگي هاي يداگوژيو آندراگوژي ساخته مي شود در حالي كه محدوديت هاي هيچكدام را ندارد. ساختار سينر گوژي از طريق قادر ساختن فرا گيران به كسب دانش مدون تحت شرايطي كه درگيري و تعهدشان را بر مي انگيزد, فراهم مي شود.

صاحبان نظريه سينرگوژي چنين اظهار مي دارند كه ما كار را 30 سال پيش زماني كه به عنوان استاد روانشناسي اجتماعي در دانشگاه تگزاس تدريس مي كرديم شروع كرديم. از عكس العملهي دانشجويان بعد از جنگ نسبت به كار درسي شگفت زده شده بوديم. آنها مقعيت كلاس درس را فاقد انگيزه مي ديدند اما به هنگام شركت در كار هاي آزمايشگاهي يادگيري و علايقشان برانگيخته مي شد به علاوه زمان كار در آزمايشگاه دريافتيم كه كاربرد آنچه در كلاس آموخته اند تا چه حد اندك است . مشاهداتمان ما را بر آن داشت تا به تحقيق اين موضوع بپردازيم كه چطور روشهاي دانش مدون و يا گيري آزمايشگاهي را در هم آميزيم و به روشي دست يابيم كه دانش آموزان را به استفاده از آنچه آموخته اند براي حل مشكلات زندگي واقعي و يا براي غني سازي تجربه خودشان ترغيب كند.

سينرگوژي جهت آموزش درس مختلف و موقعيتهاي متفاوت هر 4 روش را ارايه مي دهد.

معلم جهت آموزش در موقعيت هاي متفاوت بايد هر 4 روش را فرا گيردتا بتواند به اهدافي كه آموزش ياد گيري از طريق همياري مطرح مي كند دست يابد .

در قلب اين روش موضوع   انگيزه      نهفته است اگر فراگيران به اندازه كافي داراي انگيزه نشوند, نه به طور موثر عمل مي كنند و نه يادگيري را پاداش دهنده و يا ارضا كننده مي يابند.

يكي ديگر از نقاط قوت اين طرح اين است كه مسووليت ياد گيري را بر دوش شركت كنندگان قرار مي دهد و آنان را در گير فرآيند يادگيري مي نمايد.

 طرح كارآيي تيم

در اين روش هر يك از اعضاي تيم دانش خود را قبل از بحث تيمي ارزيابي مي كند. بعد از يك مرور اوليه (پيش مطالعه) هر فراگير به يك سري سوال صحيح – غلط و يا چند گزينه اي از موضوعي كه قرار است آموخته شود پاسخ مي دهد . سپس اعضاي تيم در مورد هر يك از پاسخ ها با يكديگر بحث مي كنند تا به توافق برسند. در ضمن بحث اعضا گزينه ها و دلايل انتخاب خويش را ارايه مي دهند.

از آنجايي كه اعضاي تيم بايد در مورد بهترين پاسخ به توافق برسند , شركت كنندگان اين فرصت را پيدا مي كنند تا اطلاعات را رد و بدل كنند, دلايلشان را توضيح دهند دلايل و شواهد ديگران را ارزيابي نمايند و براي ارزيابي گفته ها بر له يا عليه هر گزينه به عنوان بهترين جواب از منطق استفاده كنند.

در مرحله بعد , در جلسه عمومي, پاسخهاي تيم , نمره گذاري مي شود و هر تيم مي تواند كار فردي خود را ارزيابي كند.

در اين روش كليد پاسخ ها بايد دليل درست يا نادرست بودن هر جواب را توضيح دهد تا اعضاي تيم بتوانند درك عميقي از بهترين پاسخ را بدست آورند.

سپس زمان مشخصي براي ارزشيابي تعيين مي شود. در اين مدت اعضاي تيم به ارزيابي كار تيمي خود مي پردازند. كه به عنوان كه به عنوان يك تيم تا چه حد خوب عمل كرده است . سپس برنامه اي براي افزايش موثر بودن خويش ارائه دهند.

          مواردي پيش مي آيد كه يك عضو جواب صحيح را ارائه مي دهد ولي قادر نيست توافق تيم را براي آن جواب جلب كند دراين صورت درزمان ارزشيابي از كارتيمي ، بحث هاي بسيار جالبي در مي گيرد وتيم به اين مسئله مي پردازد كه چرا وقتي پپاسخ صحيح پيشنهاد شد ه است در اين مورد به توافق نريسده اند.

 ويژگي بارز اين طرح التزام حس مسووليت دو جانبه بين اعضاي تيم است.

    در اين روش مربي درس را ارائه نمي دهد بلكه ابزار يادگيري را توزيع مي كند و به دانش آموزان كمك مي كند تا فر آيند يادگيري خويش را پي گيري نماييد مسووليت معلم در اين طرح ساخت ابزار است.

زماني كه لازم است دانش آموزان حقايق و اطلاعات را فرا گيرند و اصول و نتايج را استنتاج كنند, از روش كارايي تيم استفاده مي شود.

در اين طرح به دلايل زير در فراگيران ايجاد انگيزه مي شود.

             - كنجكاوي ذاتي فراگير كه چرا ديگران به اين صورت فكر مي كنند.

           - اشتياق فراگير جهت علقه مند كردن, و يا حتي تحت تاثير قرار دادن ديگر اعضاي تيم با كمك هاي شخصي به بحث.

طرح كارآيي تيمThe   Team   Effectivenss   Design

دو فرضيه اساسي طرح كارآيي تيم را مي سازد. اول اينكه نتيجه دو فكر يا يا بيشتر از يك فكر بهتر و موثرتر است. هر شخص مي تواند آنچه را مي داند براي ديگر ان توضيح دهد و همه مي توانند از يكديگر فرا گيرند.

دوم آنكه فراگيران , حداقل آنهايي كه بين سنين 10 سالگي تا ميانسالي شركت فعال در يادگيري با همياري انگيزاننده است و انگيزه بر يادگيري اثر مثبت دارد.

ديد كلي از طرح

بخش 1- آمادگي فردي فراگيران

بخش 2- ديد كلي: بحث براي به توافق رسيدن, نمره گذاري پاسخهاي فردي و تيمي

بخش 3- تفسير نمره ها

بخش 4- نقد كار تيمي

بخش 5- ارزيابي پيشرفت فرد

جهت آمادگي براي اجراي طرح , مدير ياد گيري ابزار ياد گيري يعني فعاليتهاي ياد گيري را(يك متن خواندني , يا يك فعاليت سمعي و بصري) و معمولأ آزموني چند گزينه اي فراهم مي كند, فرا گيران بايد به تيمهاي نساوي تقسيم شوند. مثلا كلاس 35 نفري به 7 تيم 5 نفره تقسيم مي شود, سپس:

           - مدير ياد گيري چگونگي فعاليت ياد گيري طرح ريزي شده را توضيح مي دهد. همان طور كه گفته شد اين فعاليت ممكن است به روشهاي گوناگون تهيه شود. مثلا مي تواند نمايش يك فيلم آموزشي مربوط به موضوع درس, مطالعه بخش معيني از كتاب دانش آموزان و يا منابع ديگر, يك فعاليت آزمايشگاهي مربوط مفاهيم درس, و يا ممكن است مسئله اي باشد.مسئله مطرح شده مي تواند مسئله اي اجتماعي, جغرافيايي, زيست شناسي, و يا رياضي باشد. فراگير فعاليت هاي فوق را به تنهايي انجام ميدهد, به اين ترتيب فراگيران آمادگي لازم براي پاسخ دادن به آزمون تهيه شده كسب مي كنند و آن را به تنهايي پاسخ مي دهند.

           - فراگيران آماده مي شوند تا موضوع درسي را در تيم هاي ياد گيري به بحث بگذارند (بخش 2- قسمت اول) اولين كار در تيم ياد گيري اين است كه اعضاي تيم پاسخها را به بحث بگذارند تا به پاسخ  هاي مشتركي كه مورد توافق همه اعضاي تيم باشد برسند.

          - در اين بخش فراگيران كليد آزمون را دريافت مي كنند و پاسخهاي فردي و تيمي را نمره گذاري مي كنند ( بخش 2-قسمت دوم)

           - بحث تيمي در مورد منطق پاسخ هاي صحيح و  غلط دنبال مي شود و اعضاي تيم بررسي مي كنند كه چرا به بعضي از سوالها پاسخ غلط و به بعضي از سوالات پاسخ درست داده اند( بخش 3)

           - در اين بخش فرآيند تاثير متقابل اعضاي تيم بر پيشرفت هر فرد نقد مي شود. سپس با انجام آزموني همرديف با آزمون اول پيشرفت هر فرد ارز يابي مي شود (بخش 4و5)

آماده سازي طرح

موضوع درسي هر چه كه باشد معمولا به شكل نسخه خطي يا متني كه شامل اصول, برهان, حقايق, اطلاعت آماري مربوطه است, ارايه مي شود بعد از متن سواهايي پيش مي آيد كه محتوي را تحت پوشش قرار مي دهد . اين سوالها معمولا به شكل چند گزينه اي هستند . اگر چه شكل صحيح- غلط يا اشكال ديگر مي تواند مورد استفاده قرار گيرد, مي توان دو نسخه پرسش نامه را تهيه كرد كه يكي را در خود طرح ياد گيري استفاده كرد و ديگري بعدا در پس آزمون , به منظور ارزيابي درك فردي مورد استفاده قرار داد . سوال هاي جند گزينه اي بايد طوري طرح شوند كه از فراگير بخواهد موضوع درسي را به گونه اي به كار ببرد. نتيجه گيري كند. و يا از اصولي كه قبلا ارايه شده استنباطي داشته باشد.

اين گونه سوالها به سوالهاييي كه تعيين كردن محل پاسخ در متن است, ترجيح دارد.

سوالهايي نيز كه شامل پاسخهاي ظاهرا پذيرفتني ولي غير معتبر هستند از اين اين جهت مفيدند كه به فراگير كمك مي كند آنچه كه در واقع صحيح است را از پاسخهاي غالبي كه ممكن است درست به نظر برسند ئلي صحيح نيستند جدا كند.

    بنابراين پرسشنامه بايد طوري ساخته شود كه گرفتن نمره خوب نتيجه گوش دادن, تفكر كردن , مباحثه, ارزيابي شواهد و غيره ... باشد. پاسخ گوئي به چنين سوالاتي ذاتا پاداش دهنده هستند, همانطور كه اكثر مردم از جدال لفظي لذت مي برند.

بهترين ابزار براي هدفهاي يادگيري , اندازه گيري است كه فراگيران آن را تا حد متعارفي سخت بدانند. يعني اندازه گيري كه حدود نيمي از سوالات در طول كار اوليه فردي پاسخ درست داده شود. اگر آزمون خيلي سخت باشد, ممكن است هيچكس پاسخ را پيدا كند. اما اگر خيلي آسان باشد بحثي صورت نمي گيرد, چون همه جواب را مي دانند.

تشكيل تيمها

تيم ممكن است از نظر جنس, سن, سطح توانايي بالقوه, سطح در سلسله مراتب كاري و غيره همگن يا نا همگن باشد. براي طرح ريزي طرحهاي نا همگن ممكن است هر نوع طرح تصادفي را ارايه دهد كه ويژگي هاي متفاوت به طور مساوي در هر تيم وجود داشته باشد. تيم هايي  كه تصادفي ساخته مي شوند, از نظر تجربه اوليه اعضا توانايي باالقوه, تجربه كري, زمينه فني , سطح آموزشي, سن و .... هيچ مزيتي نسبت به يكديگر ندارد. بنابراين يك روش تصادفي طرح ريزي شده.

تركيب تيم بايد به طور يكنواخت از هر گونه ويژگي متمايزي كه ممكن است روي نتيجه تاثير گذارد به تناسب داشته باشد.

يكي ديگر از راه هاي تشكيل تيم اين است كه از شركت كنندگان بخواهيم افرادي كه مايلند با ايشان درس بخوانند انتخاب كنند و با مسئول ياد گيري مي تواند براي تشكيل تيمها از روش جامعه سنجي استفاده نمايد ( در اين روش شركت كنندگان اسامي كساني كه مايلنذ با ايشان درس بخوانند را روي كاغذ مي نويسند ) 

اجراي طرح

بخش1: آمادگي فردي فراگيران

متن درسي براي مطالعه فردي بين فراگيران پخش مي شود . هر فراگير پرسشنامه را شخصا تكميل مي كند. اگر پاسخ به سوال ها نيازمند اطلاعات بود فراگيران مي توانند ضمن پاسخ گويي به سوال ها به متن رجوع كنند. بدين ترتيب هم فراگيران انگيزه مند مي شوند و هم به ايشان امكان داده مي شود كه درك خود را از متن پالايش دهند.

بخش 2 : كارتيمي

          -بحث براي به توافق رسيدن : وقتي كه اعضاي تيم همديگر را مي بينند به ايشان دستورالعمل هاي زير داده مي شود.

            -با استفاده از پاسخ نامه اي كه هر يك از شما به عنوان فعاليت اوليه كامل كرديد در تيم ها بايد سوال  ها را به بحث بگذاريدو در باره بهترين پاسخ به هر سوال به توافق برسيد معيار اعتبار اين است كه پاسخ پاآنچه در متن آمده است و يا از آن استنباط مي شود مطابقت كند.

           -در طول بحثتان به خود متن رجوع نكنيد.

همچنين به تيم هايك محدوده زماني داده مي شود وقت مناسب براي بحث تيمي براي 30 تا 40 سوال حدو د2 سا عت است. البته زمان داده شده بستگي به سختي سوال و كيفيت آمادگي فردي و تعداد اعضاي تيم دارد.

براي مثال ممكن است به تيم ها گفته شود كه به اين ترتيب شروع كنند: هر عضو جوابش را به اولين سوال و دلايلش را براي انتخاب آن جواب ارايه دهد سپس تيم در موردبهترين جواب به بحث بپردازد و به توافق برسد.

ممكن است تيم ها به پيشنهادهايي براي فايق آمدن بر تنگناها نياز داشته باشند ولازم باشد بهتيم ها گوشزد كنيم كه موارد بحث انگيز را موقتا كنار بگذارند وتا آن جا كه ممكن است در مورد سوالات بيشتري به توافق برسند وسپس به موارد مورد بحث برگردند,تا به بررسي بيشتر دلايل اعضاو كوششي مجددبراي حل اختلافات بپردازند.

     در حل اختلافات اعضاي تيم بايد تفاوت بين"من با آن مخالفم " و " تو اشتباه ميكني" را به خاطر داشته باشند.اولين عبارت در رابطه با پذيرش و يا رد شخصي ,خنثي است ولي دومي ممكن است عكس العمل هاي دفاعياي را بر انگيزاند كه مانع از همياري ويادگيري شود. همچنين بايد به تيم ها خاطر نشان كردكه توافق ,نتيجه مواقتي است كه همه اعضا و گروه بر اساس استدلال و ادراك به آن رسيده باشند و اينكه اگر چه راي اكثريت براي تامين توافق لازم است ولي ممكن است مطلوب نباشد.

     وقتي اين قبيل دستورالعمل هادر دسترس قرار گيرنداكثر تيم ها بدون ا ينكه عضوي به عنوان رهبر انتخاب شود.مي توانند به طور موثر عمل كننداين حالت بخصوص وقتي رخ مي دهد كه فراگيران اين فرصت را داشته اندتا از طرحهاي يادگيري با ابزار استفاده كنند ومهارت هاي كار تيمي و همياري را كسب نمايند.وقتي رهبري تعيين نشده باشد,هر عضوي ممكن است مسوول نظم خودشود و مسووليت بيشتري در مورد موثر بودن فعاليت تيم احساس كند.

نمره گذاري پاسخ هاي فردي و تيمي:

وقتي كه زمان بحث تمام شد كليد سوال ها پخش مي شود.پاسخ هاي فردي از فعاليت اوليه و پاسخ هاي توافقي تيم توسط فراگيران نمره گذاري مي شود.هر فراگيركار فردي خودش را نمره گذاري مي كند.نمره گذاري پاسخهاي تيم توسط همه اعضا با هم صورت گيرد و يا هر يك  كه لول كار فردي خود را تمام مي كند.

اينكه فراگي ران پاسخ هاي خودشان را نمره بدهند, بخش مهمي از اين طرح است . اين امر فراگيران را قدر مي سازد كه نمره خويش را نمايند و كنجكاوي طبيعي آنان در يافتن پاسخ هاي نا درست ارضا مي شود. از طرفي مربي از يك كار مكانيكي فارغ مي شود و از سو ظن فراگيران در اين مورد كه آزمونهايشان غلط صحيح شده است جلو گيري مي كند.

   جدول نمره گذاري و محاسبه موثر بودن ياد گيري

از جدول نمره گذاري براي نشان دادن نتايج چندين تيم آموزشي استفاده مي شود. اما اسامي صاحب نمرات ذكر نمي شود.

تيم

الف

ب

ج

پائين ترين نمره

 

 

 

بالا ترين نمره

 

 

 

معدل نمرات فردي

 

 

 

نمره تيم

 

 

 

نمره موثر بودن ياد گيري

 

 

 

تيم

 

 

 

 

نمره موثر بودن ياد گيري طبق فرمول زير محاسبه مي شود.

نمره تيمي                                                

B(B1) نمره هر عضو در آزمون

(B2)   و ...

C   مجموع نمرات اعضا

D   معدل نمرات اعضا

E=A-D    برد يا باخت تيم

F     نمره كل آزمون

G=F-D   پيشرفت ممكن

H=E/G*100 نمره موثربودن يادگيري تيم

نمره موثر بودن يادگيري  (H) تيم را قادر مي سازد مقايسه كند كه تا چه حد خوب عمل كرده است و يا از منابعش به خوبي استفاده مي كرد تا چه حد خوب مي توانست عمل كند. مهم اين است كه تيم تا چه حد نمره بالا گرفته است, بلكه مهم اين است كه تا چه حد توانسته است از منابعش استفاده كند.

      معدل نمرات اعضا D  سطح آمادگي عمومي اعضا را نشان مي دهد. اين معدل با نمره تيمي مقايسه مي شود, اگر نمره تيم بالاتر از آن بود, تيم پيروز شده است و اگر پايين تر باشد تيم باخته است. همچنين نمره معدل فردي با نمره كامل مقايسه مي شود تا نمره پيشرفت ممكن (G)    بدست آيد.

        با تقسيم موفقيت تيم يا (باخت) بر ارزش پيشرفت ممكن, نمره موثر بودن يادگيري تيم  (H)  تعيين مي شود.

اگر تيم برد داشته باشد ( نمره تيم بالاتر از نمره معدل فردي ) نمره موثر بودن ياد گيري تيم به صورت يك درصد مثبت بيان مي شود, و اگر تيم باخت داشته باشد, نمره موثر بودن, منفي است.

بخش 3: تفسير نمرات

هر تيمي اول برد يا باخت تيمي را مورد بحث قرار مي دهند. اصول زير براي تفسير نمرات مورد استفاده قرار مي گيرد.

         - علت يك باخت اساسي ( نمره تيم خيلي زير نمرات فردي ) مي تواند اين باشد كه بحث موثر نبوده و تيم از منابع خويش كاملا استفاده نكرده  است . به علاوه اگر نمره تيم نزديك يا برابر با پايين ترين نمره فردي باشد , تيم ممكن است به اين نتيجه برسد كه كم اطلاع ترين  شخص بيشترين تاثير گذار در بحث بوده است .

        -برد يا باخت كم به اين مفهوم است كه بحث نه فايدهاي داشته است نه ضرري .

         -يك برد اساسي در صورتي كه نمره ي تيمي معادل بالترين نمره فرد باشد , نشان مي دهدكه بحث مفيد بوده ولي بعضي منابع دست نخورده باقي مانده اند .

        -نمره تيمي كه از بالاترين نمره فردي بالاتر مي شودد يك اندازي گيري سيزژي است ونشان مي دهد كه اعضاي دامش آ موزي جزئي خود را تركيب كرده اند تا به دركي در سطح تيم برسند كه با لاتراز درك فردي قبل تيم است.                                                                        

     بنابراين , بحث نمره گذاري موثر بودن يادگيري فراگيران را قادر مي سازد كه كيفيت تاثير متقابلشان را ارزشيابي كنند . البته لأزم نيست كه هميشه فرمول موثر بودن يادگيري را درمورد استفاده قرار دهيم . گاهي, تشخيص بالاترين نمره تيم براي بالا بردن انگيزه و افزايش رقابت بين تيمها كفايت مي كند. بعد از اينكه تيمها نمراتشان را تفسير كردند, ممكن است دليل پاسخ هاي صحيح كه در كليد داده شده است را مرور كنند. كليد هايي  كه دليل پاسخ هاي درست يا غلط را توضيح مي دهند براي كمك به فراگيران جهت تقويت در كشان و رفع سوئ تفاهم مفيد است. از آنجائي كليد و منطق پاسخها نبايد مطلق انگاشته شود,ممكن است فراگيران تحريك شوندبا كليد مخالفت كنند و تحقيقات بيشتري انجام دهند, اگر بحثي در مورد صحيح بودن كليد بوجود آيد,بايدخاطر نشان ساخت كه پاسخها و دلايل منطقي آن به عنوان بهترين پاسخ و استدلالي تلقي شود كه طراح توانسته است كشف كند.

به نظر مي رسد كه استفاده از پافشاري و اينكه كليد حتما بايد مورد تاييد قرار گيرد صحيح نباشد.

  بخش 4: نقد كار تيمي

در طول زمان نقد, اعضاي تيم عملشان را مرور مي كنند تا ارزيابي نمايد تا چه حد با يكديگر خوب كار كرده اند و چطور ممكن است عمل فردي و تيمي خود را در آينده بهتر كنند. فراگيراني كه تازه اين طرح را اجرا مي كنند ممكن است 45 دقيقه تا يك ساعت براي نقد فرصت بخواهند, به تدريج كه با فرآيند طرح آشنا شدند, 15 تا 30 دقيقه كافي است . سوالهاي عمومي كه در زمان نقد كار تيمي بايد مورد بحث قرار گيرد شامل موارد زير است:

         -آيا آمادگي فردي فراگير كافي بوده است؟

         -آيا يك شخص حاكم به بحث بوده است؟

         -آيا اعضا به جاي اينكه موضوع هاي اساسي را بررسي كنند و به توافق كامل برسند مصالحه كرده اند؟ دستور العملهاي نقد ممكن است از زماني به زمان ديگر تفاوت كند. براي مثال چنانچه تمركز روي سهم شخص در تيم باشد, اعضاي تيم سووالهايشان را بررسي مي كنند:

          -آيا شخصي جواب صحيح براي سوالهايي كه تيم جواب غلط داده است, داشته است؟چرا از منابع او استفاده نشده است؟

         -آياسوالهايي وجود داشته استكه تيم صحيح پاسخ داده ولي افراد جواب صحيح نداده اند؟

     اگر چنين است چه چيزي باعث شده تا تيم به جواب صحيح برسد؟

     اگر چيزي غير از خوش شانسي بوده است, چگونه تيم ميتواند از اين رهيافت درآينده استفاده كند؟

           -افراد چگونه ميتوانستند برايكار تيمي موثر تر آماده شوند؟

        نقد تيمي علاوه بر تقويت عادات مطالعه وكار تيمي آ ينده,يادگيري احساسي و اجتماعي را بالا مي برد ومهارت هاي ارتباطي وتوانايي بالقوه اجتماعي فراگيران را تقويت مي كند,اگر چه فراگيري مها رت هاي كار تيمي هدف اصلي يادگيري سينر گوژي نيست, منتهي كسب چنين مهارت هايي , برد ثانويه مهمي را درپي دارد.

  بخش5:ارزيابي پيشرفت فردي

 چنانچه نمونه معادلي از آزمون تهيه شود,مي توان در زمان ديگري از آن استفاده كرد.چنانچه بعد از پايان بحث تيمي , آزمون معادل ديگري بر گزار گردد, از نتايج آن مي توانبراي نمره دادن وارزيابي سطح آمادگي هر فرد براي حركت به سطح مشكلتر يا پيچيده تر موضوع درسي استفاده كرد.

پيشنهاد تغييراتي در طرح اصلي

از راههاي گوناگوني ميتوان در طرح نوآوري ايجاد كرد و يا به آن غنا بخشيد.

        -تكليف قبل از كار:

    طرح اصلي مستلزم اين است كه  فراگير متن نوشته شده اي رامطالعه كند.

تكليف اولي ممكن است به شكل يك فيلم, نمايش, برنامه تلويزين مدار بسته, نوار كاست, عكس و يا برنامه كامپيوتري باشد. ذكر اين نكته لازم است كه تدريس به كمك كامپيوتر , ياد گيري برنامه ريزي شده و نو آوري هاي مشابه آن , با روش سينرگوژيك هماهنگي زيادي دارد. به زبان ديگر, يادگيري يك سيستم انتقال است كه اطلاعاتي را در اختيار فراگيران قرار مي دهد كه آنها مي توانند به طرق مختلف از آن استفاده كنند . كامپيوتر مي تواند راهنمايي, دستور العمل, سوال و جواب, و وسايل كمكي ياد گيري را تامين مي كند.

ابزارهاي آزمون

      لزومي ندارد كه آزمون اوليه يك پرسشنامه چند گزينه اي باشد. از سوالهايي مي توان استفاده كرد كه مستلزم مرتب كردن, تعيين محل و ..... با شد. مثلا از فراگيران بخواهيم شهر ها را بر اساس جمعيت, قاره ها را بر اساس وسعت, كشورها را بر اساس توليد خام ملي, شركت ها را بر اساس حجم فروش يا سودي كه از فروش مي برند مرتب كند.

    از آزمون هاي صحيح و غلط و همچنين انواع ديگر آزمون مي توان استفاده كرد.

تركيب تيم

     اگر قرار باشد در يك سري از موقعيت هاي طرح به طور مكرر استفاده شود, ممكن است تغييراتي در تركيب تيم لازم به نظر برسد. با تعويض يك يا دو فرد در هر جلسه و يا تشكيل تيمهاي كاملا جديد مي توان تركيب تيم ها را عوض كرد.

 نمره گذاري

     نمره گذاري به تمامي بايد توسط خود فراگيران كامل شود, زيرا نمره گذاري به آنان كمك مي كند تا تغيير نمرات را درك كنند و اشتياق و كنجكاوي طبيعي آنان از اينكه بدانند كدام يك از پاسخ هاي فردي و گروهي شان صحيح است, ارضا مي شود . روش ديگر اين است كه فراگيران اوراقشان را عوض كنند و به پاسخهاي يكديگر نمره دهند .

    روش ديگر براي نمره گذاري اين است كه از سيستم نمرهي منفي استفاده كنيم ، اين فرا گيران را بر آن مي دارد كه دقيق تر فكر كنند , زيرا براي پاسخهاي غلط جريمه مي شوند .به عنوان مثال پاسخ صحيح 3  نمره بگيرد وپاسخ غلط 1  نمره از دست بدهد وجاي خالي نه هيج نمرهاي بگيرد ونه هيچ  نمره اي از دست بدهد .

     همچنين مي توان از فراگيران خواست كه عمل خود را نغد كنند وقبل از نمره گذاري يك ارزيابي ذهني از ميزان موثر بو دنشان انجام دهند . اين نقد ميزان عينتي را به دست مي دهد كه فراگيران مي توانند با آن عملشان را مورد برسي قرار دهند

نقاط قوت ومحدوديت ها

     -يكي از نقاط قوت طرح كارايي تيم همانندهمه طرحهاي سيز گوژيك اين است كه مسووليت يادگيري را بر دوش خود شركت كنندگان قرار مي دهد طرح ناراحتي تناقصهاي كه بر خاسته از مدل اطلاعات از يك فرد است رابر نمي انگيزد .فرا گيران در اين يك تجربه يادگيري همراه هم گروهايشان شركت مي كنند ودانش را به طور مستقيم از مطالعه متون كسب مي نمايند اين طرح درفرايند يك آموزش دمكراتيك , مهارتهاي شركت فعال را تقويت مي كنند.

          - نقطه قوت ديگر پاداشي است كه به هر يك از فرگيران تعلق مي گيرد.

استفاده از سوالهاي چند گزينه اي مستلزم اين است كه فراگيران تفوتهاي ظرفيتي را پيدا كنند و نكات دقيق استدلالشان را روشن نمايند.

         -در اين روش شركت كنندگان فرا مي گيرند كه اطلاعات, وقايع آمار غلط و يا دقيق را رد كنند. به علاوه علت صحت توضيحات معتبر يا صحيح را مورد بررسي قرار مي دهند, فرا گرفتن علت اينكه چرا چيزي صحيح نيست به اندازه فراگرفتي آنچه قضاوت مي شود صحيح است ارزش دارد.

          -افراد با گفتن نتايج خود به ديگران و بيان علت آن مي توانند درك خود را از موضوع ارزيابي كنند. اعضا جهت موفقيت تيم به نكاتي كه فكر مي كنند در مورد آنها نمي توانند ديگران را قانع كنند, بيشتر توجه مي كنند و اين خود براي يادگيريمهم است. زماني نيز كه معتقد هستند موضوع درس را مي دانند , انگيزه مند مي شوند تا پاسخهايشان را توضيح دهند و ديگران را ترغيب به پذيرش نمايند,

         -جستجوي تيمي جهت پاسخ هاي درست و بحث در مورد سوئ تفاهم ها و عدم توجه ها, شركت كنندگان را به يادگيري كامل ترغيب مي كند. از آنجا كه تمام اعضا يك مطلب را مطالعه كرده اند, تيم براي يك محتواي خاص, وابسته به شخص معيني نيست, و اگر يك نفر آماده نباشد تيم عقب نمي ماند.

    مي توان افرادي را كه توان يادگيري مشابهي دارند در يك تيم قرار داد. در اين صورت از نقاط ضعف ديد گاهي كه سرعت يادگيري شاگردان را يكسان فرض مي كند اجتناب مي شود.

          -دو نقطه قوت ديگر اين است كه يك طرح مي تواند طوري ساخته شود كه يك موضوع خيلي خاص را در برگيرد و ديگر اينكه مي توان يك سري مواد درسي مشخصي را در مدت چند سال در بسياري از كلاسها, استفاده كرد. بنابر اين هنگامي كه طراح مواد آموزشي, موسسه را ترك كرده است, مي توان از ابزار آموزشي وي استفاده كرد. اگر چه به روز كردن سيستماتيك مواد, آنها را مطابق زمان و مرتبط با دانش روز نگاه مي دارد.

محدوديت ها

          -استفاده از پرسش نامه هاي چند گزينه اي در مواردي كه مي توان پاسخها را از روي متن اصلاح كرد مناسب است. ولي براي موضوعهايي كه نيازمند تحليل, قضاوت , خلاقيت است , مناسب نيست. براي چنين موضوعاتي طرح قضاوت عملكرد نيز مناسب تر است.

         -محدوديت دوم اينست كه طرح وابستگي زيادي به كيفيت ابزار, متن اوليه , طرح آزمون , اعتبار كليد و جامعيت منطق پاسخ ها دارد. احتمالا پيشرفت آموزشي فراگيران از ماده درسي كه به آنها داده مي شود بيشتر نيست.

          -سومين محدوديت اين است كه موثر بودن تيم تا حدودي مستلزم توانائي بالقوه بين افراد است. اگر شركت كنندگان مهارتهاي عمل متقابل صحيح نداشته نداشته باشند, نياز به راهنمايي ها و دستور العمل هاي بيشتري جهت هدايت بحث ها و نقد هاي موثر دارند.

     براي دانش آموزاني كه در يادگيري كند هستند و آنهايي كه تجارب آموزشي دلسرد كننده اي دارند ممكن است مشكلات موقتي پديد آيد. روح تشريك مساعي كه طرح توليد مي كند هر دو نوع دانش آموز را براي شركت كردن بر مي انگيزاند ولي ممكن است چنانچه آمادگي نداشته باشند, برخورد ضعيفي با آنان بشود چنين دانش آموزاني جهت افزايش آمادگي خويش جهت شركت در كار تيمي نياز به كمك خاص دارند.

       بعضي ها از اينكه دانش آموز ديگري به ايشان درس بدهد سود مي برنددر حالي كه عده اي ممكن است به آموزش شخصي نياز داشته باشند. استفاده از روشهاي مختلف مي تواند به افرادي كه در سطح پايين تر تسلط قرار دارند كمك كنند تا براي شركت در ياد گيري تيمي به سطح ديگر اعض برسند.

 كاربرد ها

طرح كارايي تيم در موقعيت آموزشي در بسياري از قلمروها شامل انگليسي, روان شناسي,  جامعه شناسي هنر هي زيبا, رياضيات, شيمي و فيزيك كاربرد دارد. در قلمرو كاربردي شامل مهندسي, مديريت بازرگاني, مشاوره و مديريت آموزشي نيز مورد استفاده قرار گرفته است.

  تدريس اعضاي تيم 

در اين روش كل موضوع درس بين اعضا تقسيم مي شود و هر فراگير مسول بخش تعيين شده و تدريس آن به ديگران است.بنابر اين طرح تدريس اعضاي تيم شبيه پازل تصويري است. وقتي همه اعضا كار خويش را انجام دادند كل درس آموزش داده مي شود (اين روش را نبايد با تدريس تيمي Team    اشتباه  Teching گرفت. در تدريس تيمي دو يا سه مربي در مسووليت تدريس به يك گروه از دانش آموزان سهيم مي شوند حال آنكه در اين طرح , تدريس توسط اعضاي تيم فراگيران انجام مي شود.)

در اين طرح موضع درسي تقسيم مي شود و يك بخش از آن به عنوان پيش مطالعه به هر يك از اعضا داده مي شود. وقتي كه اعضاي تيم جمع مي شوند, عضوي كه اولين بخش را دارد به ديگران درس مي دهد ,سپس ديگر اعضا به نوبت بخش خودشان را آموزش مي دهند .

بعد از اينكه آموزش كامل شد . يك آموزن جامع از موضوع توزيع مي شود تا درك هر يك از فراگيران را ارزشيابي كند . سپس كليدپاسخها دراختيار آنان قرار مي گيرد . كليد بليد دلايل منتقي براي درست يانادرست بودن هر يك از پاسخ را ارائه دهد و به فراگيران كمك كند . چرا پاسخشان غلط است .

در زماني كه براي نقد در نظر گرفته شده است . اعضاي تيم از كار خويش ارزشيابي مي كنند وبه اين سوالات پاسخ مي دهند .

         -هر كدام تا چه حد موضوع تعين شده را خوب فراگرفته ودر اختيار ديگران قرار داده است ؟

         -براي موثر بودن كار خود در تيم چه پيشنهادي ارايه مي دهند ؟

       اين طرح فراگيران را بر مي انگيزد تا در مورد بخشهاي تعين شده مطالعه كنند وخبره شوند.چون تسلط بر مطلب آنان را قادرمي سازد كه به تيمشان كمك كنند . هم اينطور اعضاي تيمي كه آموزش مي بينند بسيار انگيزه مند مي شوند تا در ارائه ي مطلب به عضو ارائه دهنده كمك كنند تا بتواند آنچه را كه مطالعه كرده است بيان كند .

     طرح هاي كار آرايي تيم وتدريس اعضاي براي ياري رساندن به فراگيران جهت كسب اطلاعات حقايق واطلاعات آماري بسيار مفيدند. به خصوص طرح تدريس اعضاي تيم براي كساني كه لازم است دانش اطلاعاتي را اريه دهند و در اين زمينه مهارت كسب كنند بسيار مناسب است. به عالوه اين طرح مهارتها و توانائي شنيداري شركت كنندگان را براي مطرح كردن سوالهاي سازنده در برابر ارايه اطلاعات از طرف ديگران پرورش مي دهد.

     در اين روش مهارتهاي مطالعه پرورش مي يابد. اعضا در طرح تدريس اعضا تيم به احتمال بيشتري, عميق مطالعه مي كنند و نياز به تركيب اطلاعات به نحوي دارند كه مطلب را منطقي و منسجم ارايه دهد.

بنابر اين بر اثر اجبار آنان به سازماندهي يك ارايه پر محتوا, يادگيري ديگر اعضا تسهيل مي كند. طرح هاي كارايي تيم و تدريس اعضاي تيم مي توانند با هم مورد استفاده قرار گيرند تا با تنوع موقعيت يادگيري افزوده شود.

طرح تدريس اعضا تيم  (The   Team     Member   Teching   Desing)

     دو فرضيه اساس طرح تدريس اعضا تيم را مي سازد. اولين فرضيه اين است كه هر يك از اعضا تيم قسمت متفاوتي از موضوع درسي را كه قرار است همه ياد بگيرند مطالعه مي كند. دوم آنكه  هر فراگير مي تواند به اعضاي تيمش درس بدهد, بنا بر اين هر عضو هم به عنوان معلم و هم به عنوان شاگرد عمل مي كند.

      زماني كه فراگيران مي فهمند كارايي تيم مستلزم آن است كه هر فرد يك بخش از موضوع را فراگيرد و سپس ان را به ديگران درس دهد, انگيزه مند مي شوند كه بخش تعيين شده را خوب مطالعه كنند و آمادگي لازم جهت كار تيمي را كسب كنند تا بتواند به تيم خود كمك كنند. هم چنين به آن عضو تيم كه درس مي دهد كمك مي كنند تا آنجا كه ممكن است در تدريس بخش تعيين شده موفق باشد. با اين روش تيم مي تواند يادگيري اش را به حداكثر برساند.

    طرح تدريس اعضاي تيم اين امكان را فراهم مي كند كه مقدار زيادي از موضوع درسي طي يك دوره كوتاه زماني با مطالعه ي تيم تحت پوشش قرار گيرد. در اين طرح مطالعه عميق نيست. تقسيم موضوع درس بين اعضاي تيم, به خصوص زماني مناسب است كه هدف آموزشي , مطالعه اجمالي (سطحي) نه عميق يك قلمرو وسيع باشد.

 ديد كلي از طرح

بخش 1-آمادگي فردي فراگيران

بخش 2- كار تيمي:

                -تدريس عضو تيم

                -آزمون

                -نمره گذاري پاسخ هاي فردي

بخش 3- تفسير نمرات

بخش 4 – نقد كار تيمي

      موضوعي كه قرار است مطالعه شود به بخشهاي مساوي تقسيم مي شود و هر فراگير مسوول مطالعه يك بخش مي گردد. در اين مرحله هر فراگير خود را براي تدريس به ديگران آماده مي كند.

      بعد از اينكه هر عضو بخش مربوط به خود را به اعضاي ديگر تدريس كرد, هر فرا گير به آزموني از كل مطلب درسي پاسخ مي دهد. با دريافت كليد آزمون, آزمونها نمره گذاري مي شوند . سپس نمرات به اين ترتيب تفسير مي شود كه اعضاي تيم چه بخشي را بهتر از بقيه بخشها پاسخ داده اند . و يا برعكس,  طي جلسه نقد,اعضاي هم فراگير واقعييشان و هم نقاط قوت و ضعف هر يك از اعضا را به عنوان انتقال دهنده دانش ارزيابي مي كنند. اين نقد دوم براي پرورش مهارت ارايه مطلب مفيد است.

آماده سازي طرح

انتخاب متن: در انتخاب متن مورد استفاده, ملاحظاتي را بايد در نظر داشت.

       -متن بايد قابل تقسيم به تعداد بخشهاي هماهنگ با تعداد فراگيران در هر تيم, معمولا3 تا 5 نفر باشد.

       -اين بخشها تقريبا بايد از نظر طول برابر و از نظر دشواري قابل مقايسه با شند.

       -هر يك از بخش ها مستقل از بخشهاي ديگر قابل فهم باشد . اين مورد مهم است, چون هر فراگير فقط يك قسمت را مطالعه مي كند و بايد بتواند آن بخش را مستقل از اطلاعات موجود در بخش هاي ديگر درك كند.

      -البته، در هر تكليفي, مطلب بايد به اندازه كافي مشكل باشد تا فراگيران را به چالش بطلبد ولي نه آن قدر مشكل كه آنان را مغلوب كند.

 

قضاوت عملكرد

اين طرح براي كلاسهايي كه بايدفراگيران مهارت علمي كسب كنند , طرح مفيدي است .

كاربرداين روش شامل آموزش كاركردن با يك دستگاه آزمايشگاه , نگارش يك نامه ياگزارش وتدريس نواختن يك وسيله ي موسيقي است

در طرح ابتدا درك روشني ازمعيارهاي آنان را قادر مي سازد تا كيفيت كار خويش را مورد قضاوت قرار دهند . در اين صورت مي توانند تا حدودي از ارزشيابي كارشان توسط ديگران بي نياز شوند.

سپس هر شخصي كار خويش را ارائه مي دهد اعضاي تيم كار هر فرد را با ديگري وبا معيارهايي سپس كه فرا گرفته اند مقايسه مي كنند .هر فرد انتقادي را كه به كارش شده است دريافت مي دارد . طبق اين پيشنهادها , احتمالأ فراگيران مي توانند به شكل مو ثرتري به سطح تعين شده در معيارها برسند .

طرح روشن سازي طرز برخورد( تلقي )

طرز برخورد افراد عميقا روي موثرترين و رضايت شخصي شان اثر مي گذارد. از اين رو طرز برخور داريها جنبه مهمي از يادگيري احساس اجتماعي هستند با اين وجود خيلي از افراد طرزبرخورد هاي شخصي را به عنوان يك مسئله ي شخصي تلقي مي كنند هر چند به كار بردن اجباري طرز برخورداري شخصي جايي در آموزش ندارد ولي چنانچه افراد بتوانند آزادانه طرز برخوردهايشان را مورد بررسي قرار دهند, بينشي كسب مي كنند كه مي توانند رفتار خود را كنترل نمايندو دريابند كه طرز برخوردشان تا چه حد ممكن است محدوده يا كيفيت عملشان را محدود سازد و يا تحريف كند.

اولين مرحله در طرح روشن سازي طرز برخورد به فراگيران كمك مي كند تا با پاسخ دادن به يك سوال و يا تكميل يك جمله, طرز برخورد خود را ارزيابي كنند. سپس فراگيران دور هم جمع مي شوند تا اين طرز برخورد را مورد بررسي قرار دهند تا به كمك شرايط شناخته شده و اطلاعاتي كه در اختيار دارند روي بهترين طرز برخورد به توافق برسند. سپس هر فرد پاسخ خود را تكرار مي كند تا مورد ارزيابي قرار گيرد. طرز برخورد افراد نيز پس از بحث مورد ارزيابي قرار مي گيرد تا مشخص شود آيا تغييري رخ داده است؟ در زمان نقد, فراگيران استنباط هايشان را در مورد هر تغيير در طرز برخورد ارزيابي مي كنندو براي استنباط در مورد عمل خودشان تعميم هايي را بسط مي دهند.

بنابراين اين طرح فراگيران را قادر مي سازد تا كشف كنند آيا طرز برخوردشان بر يك پايه محكم از حقايق, اطلاعات و منطق استوار است. بايد توجه داشت همانطور كه طرز برخوردهاي منفي بي پايه تبديل به تعصب هاي غير منطقي مي شود , طرز برخورداريهاي مثبت بي پايه نيز موجب اميد واري مي شوند كه منجر به عمل سازنده نمي گردد.

همين طور فراگيران ممكن است دريابند كه از طرز برخورداري خاص خود در مورد موضوعي نااگاه بودند و همچنين از طرز برخورد هاي موجود ديگري كه ممكن بود بتوانند به كار ببرند اطلاع نداشتند. از آنجا كه اكثر افراد تمايل دارند با افراد ديگري كه اذهانشان مشابه آنان است ارتبط برقرار كنند كه در اين صورت طرز برخورد هاي خاصي تقويت مي شود. اين طرح براي شركت كنندگان فرصتي را فراهم مي كند تا عقايد متنوعي را بشنود.

اين طرح فراگيران را بر مي انگيزد تا طرز برخوردشان را بررسي كنند و اعتبار آنها را بر اساس اطلاعات جديد بيازمايند.

بنا براين فراگيران در مي يابند كه طرز برخورد هايشان چگونه است و نكات مشابه  و متفاوت با طرز برخورد  هاي ديگران و دلايل آنها را تشخيص مي دهند.